Welkom bij de Trends van de Jaren Zeventig Pagina 2

Kom er dan even bij, in de oranje zitkuil. Een plaatje van Abba op de draaitafel, sjekkie bij de hand. Dan praten we wat bij. Praten, dáár kon Nederland wat van, in de jaren zeventig. Praatgroepen studentenbewegingen en werkcomitees hadden het er maar druk mee. Kernenergie moest gestopt, Zuid-Afrika moest vrij en er moest begrip komen voor de buitenlander. Waar praten niet hielp, ging Holland actie voeren. Of liever: Aktie voeren, zoals het toen werd geschreven. Actie voor vrije abortus ('baas in eigen buik'), actie voor het milieu, actie voor vrije seks en actie voor gelijke rechten van de vrouw. En kraken natuurlijk: met de Renault 4 of de eend naar Amsterdam, om solidair te zijn met woningzoekenden. Want solidair zijn, dat hóórde.

Op de televisie danst Penney de Jager op hits in 'Toppop', bij de KRO kan de kandidaat de onvolprezen Berend Boudewijk tv-stoel winnen, bij 'Wie van de Drie' gaan de bordjes op de knieën en bij de VPRO roept Archie Bunker zijn Edith uit de keuken als er niet genoeg suiker in zijn koffie zit.

Amsterdammers verhuizen massaal naar groeikernen als Heerhugowaard, Purmerend, Hoorn en Bovenkarspel. In 1970 kost een nieuwe middenwoning in dit bloembollendorp 44.128 gulden (inclusief btw en notaris). Voor dat geld krijgt de koper een Z-vormige woonkamer, vier slaapkamers en een tuin.

Atje Keulen-Deelstra wordt wereldkampioen schaatsen en Ard Schenk wint in 1972 drie gouden medailles bij de Olympische Spelen van Sapporo.

‘Totaalvoetbal', heet de toverformule waarmee het Nederlands elftal in 1974 onder leiding van Rinus Michels bij de WK voetbal in Duitsland de finale haalt. Bij het historische duel verliest Oranje met 2-1 van gastland Duitsland. ,,Terwijl we toch de beste waren'', mokken tribunes nog jaren na.

Blootscènes met Monique van de Ven en Rutger Hauer in de film 'Turks Fruit' veroorzaken in 1973 een storm van publiciteit rond de rolprent. 'Iedereen' wil hem zien. 'Turks Fruit' is na ruim dertig jaar nog altijd de best bezochte Nederlandse speelfilm. Andere filmhits uit die tijd zijn: 'The Godfather', 'Jesus Christ Superstar' en de discofilms 'Saturday Night Fever' en 'Grease'.

In 1972 waarschuwt de Club van Rome in haar rapport 'Grenzen aan de groei' voor uitputting van de aarde. Milieu-organisaties schieten als paddestoelen uit de grond om Nederland 'bewust te maken'.

Nederpop floreert met namen als The Cats, de George Baker Selection, BZN, Luv', Herman Brood en Normaal. * In de Alkmaarsche Courant adverteert Autorijschool Irma in 1970 met rijlessen: ,,Tien volle uren voor 75 gulden. Les in een fonkelnieuwe Volkswagen 1300.''

Story komt in 1973 als eerste roddelblad op de Nederlandse markt. Met ruim een half miljoen verkochte exemplaren is het meteen een hit. Het succes leidt al snel tot concurrentie van aartsrivalen Weekend en Privé.

Rolschaatsen op de snelweg, op de fiets met je voetbalploeg naar uitwedstrijden. Het gebeurt op autoloze zondagen, tussen november 1973 en januari 1974. Het is de oplossing van het kabinet Den Uyl als Nederland het aan de stok krijgt met Arabieren. De sjeiks zetten de rem op olieleveranties. Benzinebonnen leren de automobilist op de andere dagen zuinig aan te doen met brandstof.

Nederland houdt de adem in als Zuid-Molukkers in 1977 in Drenthe een trein en een basisschool gijzelen. De kaping sleept zich bijna drie weken voort. Op een vroege zaterdagochtend bestormen mariniers de trein en de school. Zes kapers en twee gegijzelden komen om het leven. De Zuid-Molukse droom van een eigen land werd nooit verwezenlijkt. Opmerkelijk in de jaren zeventig: invoering van de postcode, de brommerhelm wordt verplicht en het hele land kijkt op oudejaarsavond naar Wim Kan. Begrafenissen van Wim Sonneveld en Godfried Bomans worden 'nationale gebeurtenissen'.

Amsterdammers ruilden hun huis

in voor een plekje in een Noord

Hollandse groeikern.

Archie Bunker (r) All in the family

Kenmerkende woorden uit de jaren zeventig: woonerf, reeds, woongroep, macramé-uil, komitee, streaker, woonboerderij, zelfbewustzijn, vrijheid, pukkel, kreativiteit, skippiebal,

scheiden, balen.

Heb je een vraag over

een jaren 70 onderwerp?

Ga naar de vragenrubriek

Wist je dat in de jaren 70…

* Ajax drie keer de Europacup heeft gewonnen en Feyenoord één keer.

* Interieurs oranje met bruin waren en een zitkuil in de huiskamer heel normaal was.

* Er een oliecrisis was en de benzine op de bon moest.

* Een autoloze zondag werd ingevoerd.

* Vele gastarbeiders naar Nederland kwamen.

* Nederland in 1974 en 1978 de finale van het wereld-kampioenschap voetballen verloor.

*Het seventies kinderkoor Les Poppys uit het piepkleine Franse dorpje d’Asnieres komen.

*Teach-in voor Nederland in 1975 het Eurovisie Songfestival won.

*De muziek van de Britse formatie Middle of the Road ook wel spaghetti pop werd genoemd.

*De Evangelische Omroep in de jaren 70 begon.

*Veronica als omroep organisatie in 1975 startte met de opening van de klassieke zender Radio 4.

*Microsoft in 1975 werd opgericht door Bill Gates en Paul Allen.

*In 1971 de veiligheidsgordel in de auto verplicht werd.

*Amsterdam in 1975 700 jaar bestond.

*In 1977 De Punk rage In Nederland aan sloeg door een optreden van de Sex Pistols in Amsterdam.

*Er wegens een staking van de technici een televisieloze avond was op 2 mei 1977.

*De Metro in Amsterdam in de jaren 70 ging rijden.

*De eerste satellieten eind jaren 70 hun signalen naar de tv-kijker stuurde.

*De eerste ‘Walkman’ van Sony in 1979 werd gepresenteerd.

*Het eerste gat in de Ozonlaag in 1979 boven de Zuidpool werd ontdekt.

*DAF in 1972 werd overgenomen door Volvo.

*Loeki de Leeuw op 24 januari 1972 zijn tv-debuut had.

*Het eerste gesprek met een mobiele telefoon in 1973 was.

* In 1970 een rookworst 98 cent kost bij de Centra in Haarlem.

Bron: o.a. Het Noord Hollands Dagblad.